تبلیغات
یاددهی و یادگیری - مطالب هفته اول فروردین 1395

آموزش، فرهنگ است. فرهنگ، کیستی است.

شور و شعور فلسفه؛ نوام چامسکی

نویسنده :محرم آقازاده
تاریخ:دوشنبه 2 فروردین 1395-12:28 ب.ظ

چامسكی روس تبار است؛ و به تمام معنا فیلسوفی آمریكایی است.

 متولد : هفتم دسامبر سال 1928 در فیلادلفیا و هنوز در قید حیات است.

چامسكی زبان  شناس : فیلسوف زبان و ذهن است.

تحصیل : او فارغ التحصیل دانشگاه پنسیلوانیا است. افكار چامسكی، متاثر از اندیشه ورزانی، چون زلینگ پریس ، نلسون گودمن و دبلیو اكوبین است.

مناصب : از سال 1951 تا 1955 مربی دانشگاه هاروارد و از سال 1955 به این سو به ترتیب استادیار، دانشیار و استاد انستیتو تكنولوژی ماساچوست ( MIT) و استاد دپارتمان زبان شناسی و فلسفه در هاروارد بوده است.

 نوام چامسكی، زبان شناس و از فعالان سیاسی سوسیالیست است. دستاورد اصلی چامسكی در زبان شناسی ، ارائه  ی نظریه ی دستور زبان زایشی گشتاری است. در عرصه ی سیاست نیز او با طرفداری از آزادی فردی و فكری همواره سیاست خارجی ایالات متحده را به شكلی گزنده مورد انتقاد قرار داده است.

 چامسكی معتقد است، زبان شناسی علمی است كه همانا دغدغه ی اصلی اوست، و بر این باور است كه این علم باید تمام توجه خود را به پاسخ دهی به سئوال هایی متمركز كند كه بتوان از طریق آزمایش های تجربی به آن ها پاسخ داد. به نظر او در این زمینه سه سئوال اصلی وجود دارد: عامل اصلی سازنده ی دانش زبانی چیست ؟ چنین دانشی چگونه كسب می شود؟ و این دانش چگونه مورد استفاده قرار می گیرد؟

 چامسكی در مقام یك شناخت گرا، اظهار می دارد كه یادگیری زبان و قابلیت یا توانش زبانی را نمی توان بر اساس دیدگاه های روان شناسی رفتار گرا توجیه كرد. زیرا، روان شناسی رفتار گرا قواعد عمل خود را بر مبنای رابطه ی محرك پاسخ قرار می دهد. او برای توجیه فرایند یادگیری زبان در نزد انسان ، به توانایی ذاتی و سرشتی انسان تاكید می ورزد.

 چامسكی برای تبیین جایگاه زبان، خود رامقید به دیدگاه دكارتی می كند و بر آن اساس اظهار می كند كه، زبان و ذهن چنان به هم در آمیخته اند كه از طریق شناخت زبان می توان زمینه را برای شناخت ذهن انسان فراهم ساخت. (1)

 سه نكته ای  كه در زیر می آید، جنبه های اصلی تز چامسكی را در باره ی زبان نشان می دهد:

 -        زبان دارای ساختاری منسجم است و این انسجام اغلب ارتباط بسیار نزدیكی با معنای جمله دارد، نه با ویژگی های ظاهری جمله

-        زبان دارای یك سیستم بسته نیست ، بلكه زبان سیستم زاینده ای دارد، این ماهیت زبان را از فروپاشی و ناپویایی نجات می دهد.

-        در درون ساختار بنیادین زبان، عناصری هست كه در همه ی زبان ها یافت می شود. این عناصر امكان دارد اصول سازمان دهی فطری شناخت را تبیین كنند.

 نظریات زیادی را جنبه های مختلف نظریه ی چامسكی درباره ی زبان جلب كرده است، این جنبه ها عبارتند از : ساختار ظاهری ، ساختار ژرف و قواعد تحولی یا تبدیلی ، ساختار ظاهری ، آن بخش از یك جمله ی واقعی است كه قابل قسمت كردن و نام گذاری است. ساختار ژرف ، ناظر بر شكل بنیادین زبان است كه در بر گیرنده ی اطلاعات ضروری برای استخراج معناست و قواعد تحولی یا تبدیلی ، قواعدی هستند كه ساختاری را به ساختار دیگر تبدیل می كند . (2)

 ً خدمت چامسكی به زبان شناسی و بدین سان به اندیشه ی مدرن به طور كلی سه جنبه داشت : نخست آن كه او تاكید زبان شناسی را از سطح كاملاً توصیفی و استقرایی به سطح آزمانی توانش و ژرف ساخت منتقل كرد. ً (3) دوم آن كه چامسكی با انتقاد از رفتار گرایی ، سبب شد نگاهی دوباره به یادگیری زبان افكنده شود و باز نگری هایی در حوزه ی زبان صورت گیرد. سوم آن كه، چامسكی بین توانش و عملكرد زبانی تمیز قایل شد.

 نوام چامسكی ، افزون بر فعالیت در حوزه ی  زبان شناسی ، در زمینه ی سیاست نیز از متفكران سر آمد و ممتاز است. او همواره ، سیاست های آمریكا را زیر سئوال برده است. جدید ترین اظهار نظری كه چامسكی درباره ی سیاست های كاخ سفید اعلام كرده است،  درباره ی جنگ آمریكا و عراق است. چامسكی در زمینه ی  مسایل سیاسی كتاب های اثر گذاری را تالیف كرده است. از آن دسته می توان به محققان پشت پرده ( 1973( ، حقوق بشر و سیاست خارجی آمریكا (1978) و دموكراسی باز دارنده ( 1991) اشاره كرد.

 منابع و خواندنی های پیشنهادی

 1-   لاینز، ج. چامسكی ، ترجمه احمد سمیعی ، تهران : خوارزمی ، 1375

2-   لچت ، ج . پنجاه متفكر بزرگ معاصر از ساختار گرایی تا پسامد رنیته ،  ترجمه ی محسن حكیمی، تهران : خجسته ، 1377.

3-    Solso, R. L. (1991). Cognitive Psychology (3rd. ed). Boston: Allyn and Balon.

 پی نوشت ها :

 1-   لچت، ترجمه محسن حكیمی ، 1377

2-    Solson, 1991, p. 301

3-   لچت، صص 5- 84.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 




Admin Logo
themebox Logo