تبلیغات
یاددهی و یادگیری - گزینه هایی برای برنامه ریزی استراتژیك ‏

آموزش، فرهنگ است. فرهنگ، کیستی است.

گزینه هایی برای برنامه ریزی استراتژیك ‏

نویسنده :محرم آقازاده
تاریخ:سه شنبه 16 خرداد 1391-02:58 ق.ظ

 برنامه ریزی استراتژیك دارای فرایندی پویاست . این نوع برنامه ریزی، با آینده نگری درباره ی واقعیت ها و موقعیت های موجود، راهبردها و تاكتیك های اثر گذار در صدد بر می آید برای رسیدن به آینده فرا روی بكوشد.

 برنامه ریزی استراتژیك یك فرآیند خطی نیست، كه به صورت گام  به  در یك چارچوب غیر قابل انعطاف به اجرا در آید. در برنامه ریزی استراتژیك آن چه اصل است، مشاركت همه ی دست اندركاران در تعریف مقاصد، رسالت ها، كمك رسانی و تدوین الگوهای عمل برای دست یابی به هدف های مورد نظر است. میدان عمل برنامه ریزی استراتژیك را می توان در سه گزینه ی خرد، كلان و فراسوی كلان دید. نوشتار حاضر هم در صدد تبیین ویژگی های سه گزینه ی یاد شده برای برنامه ریزی استراتژیك است.

 برنامه ریزی در سطح فراسوی كلان

 در چارچوب برنامه ریزی فراسوی كلان در برنامه ریزی استراتژیكف نیازهای موجود فرصت های آینده مشخص می شود، این در حالی است كه كوشش هایی كه انجام می شود تحقق هدف های برنامه ریزی استراتژیك خرد و كلان را هم نشانه می گیرد. مسئله ی اساسای در برنمه ریزی استراتژیك فراسوی كلان، حصول پیامدها یا بازده های معطوف به موفقیت كاركنان در فضای سازمانی است.

 از این روست كه ، در برنامه ریزی استراتژیك فراسوی كلان به  ً آن چه هست  ً یا  ً هست ها ً رضایت داده نمی شود، بلكه چیزی كه مورد تاكید بسیار است،  ً آن چه باید باشدً ها است.

 مفروضات برنامه ریزی استراتژیك فراسوی كلان به ترتیب زیر است :

 1.      واحد سازمانی به طور عام و خرده واحدهای سازمانی به طور خاص باید ارتقاء یابند.

 2.   با آن كه بسیاری از متغیر های مربوط به آینده ی سازمانی در اختیار سازمان نیست ، ولی از طریق آینده سنجی می توان برخی متغیر ها را تحت كنترل در آورد یا تغییر داد. 

3.   كاركنان سازمان به آینده ی سازمان  دلبستگی دارند و درآرمان و خواست هایشان موفقیت سازمان را می طلبند. بنا بر این در صورت مشاركت دادن كاركنان در فرایند برنامه ریزی ، آنان به مثابه نیروهای  ً پیش برنده ً  اقدام خواهند كرد. 

4.   روشن است كه بهره ی نهایی را از بازده های برنامه ریزی استراتژیك ، سازمان خواهد برد ، پس كوشش سازمانی برای برنامه ریزی استراتژیك باید در راس امور باشد.

 دو مثال برای برنامه ریزی استراتژیك فراسوی كلان به ترتیب زیر است :

 أ‌-      برنامه ریزی نظام آموزش فنی حرفه ای مبتنی بر نیاز ها، ارزش ها، آرمان ها ، فرصت ها، كیفیت كار در آینده .

 ب‌- توسعه ی آموزش مركزی برای عهده دار شدن بهبود منابع انسانی از حیث عملكرد ذهنی شناختی و مهارتی به جای سفارش پرورش نیروی انسانی به سازمان ها و نهادهای برون سازمانی 

برنامه ریزی در سطح كلان

 در این سطح از برنامه ریزی استراتژیك ، كوشش های برنامه ریزی به كاوش در راه های اثر گذار محقق ساختن هدف های سازمان بر مبنای كاركردهای جاری آن معطوف می گردد. هدف نهایی برنامه ریزی استراتژیك در سطح كلان ارتقای سطح كارآیی وضعیت جاری سازمان است.

 چشم انداز این نع برنامه ریزی از  ً درون به بیرون  ً است، و از پیامدهای آن در مرتبه ی نخست كاركنان سازمان بهره مند می شوند.

 برنامه ریزی استراتژیك در سطح كلان، از حیث زمان ، معمولاً یك دوره یك ساله است. به هر روی ، این نوع برنامه ریزی بنا به مفروضات بیان شده در زیر ساماندهی می شود.

 أ‌-      آرمان های سازمان و واحدهای عملیاتی آن شناسایی شده، اعتبار یابی شده و سودمند است.

 ب‌- واحد سازمانی كه نیاز به ارتقاء دارد، از حیث شا كله سازمانی دارای ساختاری به هم پیوسته است.

 ت‌- تحقق آرمان ها و اهداف سازمان سبب پرورش خود اتكایی كاركنان شده وآنان را برای آینده ی سازمان تربیت می كند.

 ث‌- ماحصل برنامه ریزی استراتژیك كلان متوجه خود سازمان است.

 ج‌-  اگرچه آینده مبتنی بر عملكد نهادهای مختلف نظیر نهاد قانون گذاری ، تحولات ملی و منطقه ای است ، ولی می توان بر پایه ی ورند های موجود به پیش بینی آینده دست یازید و برنامه ریزی كرد.

 در برنامه ریزی استراتژیك كلان ، سئوالاتی از این دست مورد تاكید است:  ً  آیا كاركنان بنا به توانایی هایی كه دارند در پست های سازمانی جایابی شده اند؟ ً   آیا كاركنان افرادی خود اتكا، خلاق و متعهد به سازمان هستند ؟ ً   و  ً آیا با توجه به سطح عملكرد جاری كاركنان می توان برای ایجاد تغییر برنامه ریزی كرد؟

 برنامه ریزی در سطح خرد

 برنامه ریزی درسطح خرد در درون برنامه ریزی در سطح كلان قرار دارد و علمكرد كاركنان را به صورت فردی یا گروهی را در كوتاه مدت هدف قرار می دهد. دامنه ی زمانی مورد نظر برای برنامه ریزی در سطح خرد از چند هفته یا چند ماه است ، ولی در نهایت این زمان به یك سال نمی رسد. با توجه به ماهیتی كه برنامه ریزی سطح خرد دارد، آن را  ً برنامه ریزی تاكتیكی ً  هم می نامند.

 هدف برنامه ریزی استراتژیك در سطح  خرد، بهبود  ً محصول  ً یا  ً عملكرد ً است مفروضات اساسی برای برنامه ریزی درسطح خرد به ترتیب زیر است:

أ‌-      هدف های واحدهای عملیاتی سازمان شناخته شده ، اعتبار یابی شده و سودمند است.

 ب‌- واحدهای عملیاتی كه نیاز به ارتقاء دارند، نیازمند یك نظام ، برنامه ی كاری اثر گذار، پرورش مهارت های حرفه ای و ... هستند.

 ت‌- بهره ی پیامد های حاصل از برنامه ریزی استراتژیك در سطح خرد هم متوجه سازمان و هم كاركنان است .

 برنامه ریزی در سطح خرد ، به مواردی نظیر ، توسعه و پرورش خلاقیت و نظام مندی در كاركنان ، ایجاد فرصت های خود شكوفایی در كاركنان ،ایجاد فرصت های خود شكوفایی در كاركنان و پرورش آینده نگری در كاركنان تاكید می ورزد.

 كدام سطح از برنامه ریزی را باید برگزید؟

 معمول این بوده است كه توجه در برنامه ریزی ها بر زمان حال و بحران ها، مسایل و مشكلات موجود متمركز شود. زمان حال دارای اهمیت بسیار زیاد است و نباید مورد مسامحه قرار گیرد. اما در این میان ضرورت ایجاد تغییر و پدید آوری آینده ای ثمر بخش هم مطرح است. از این رو، نگرش به برنامه ریزی استراتژیك فراسوی كلان هم ضروری بوده و اكیداً توصیه می شود.

 گروه برنامه ریزان، آن گاه كه به انتخاب سطح برنامه ریزی دست می یازند، شایسته است در نظر آورند كه نتایج هر سطح از برنامه ریزی بر روی سطوح دیگر اثر می گذارد. با قبول این اصل ، صلاح در انتخاب سطح برنامه ر یزی فراسوی كلان و ایجاد زمینه برای برنامه ریزی های استراتژیك سطوح كلان و خرد است.

 منابع :

   Kaufiman, R. (1999), Planning Educational systems, Lancaster, PA: Technomic Publishing co

Lenz, R. (1998), Managing the Evaluation of the strategic planning process. Business Horizons, 30- 34- 39.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://chemaki.mihanblog.com
شنبه 10 تیر 1396 11:27 ق.ظ
You need to take part in a contest for one
of the most useful sites on the net. I am going to recommend this website!
BHW
جمعه 11 فروردین 1396 05:38 ب.ظ
I could not resist commenting. Exceptionally well written!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo