تبلیغات
یاددهی و یادگیری - برنامه درسی ملی چیست؟

آموزش، فرهنگ است. فرهنگ، کیستی است.

برنامه درسی ملی چیست؟

نویسنده :محرم آقازاده
تاریخ:شنبه 9 اردیبهشت 1391-11:39 ب.ظ

دکتر محرم آقازاده

برنامه درسی جایی است که در آن بگوییم کیستیم.

رودلف، 1977

مقدمه

تاکنون در هیچ کجای دنیا، حکومت، دولت و نظام آموزش و پرورشی پیدا نشده است که نخواهد جامعه­ای را ترسیم کند که خود به پرورش منابع انسانی­اش دست نیازیده باشد. نظام­های حکومتی از هر نوع که باشند قصد دارند افرادی را وارد جامعه کنند که وفادار باشند یا دست کم به گونه­ای مسیری خود را عوض نکنند که در خدمت حکومت نباشند. اگر وجود و حضور برنامه درسی بر روی محور مختصاتی قرار گیرد، در آن محور مختصات برنامه درسی به لحاظ میل به حکومت هیچ وقت از نقطه صفر عزیمت خود را شروع نخواهد کرد. بنا براین می توان گفت نسبت میان حکوت­ها و نظام های آموزشی با برنامه درسی ملی و حتی غیر ملّی به نقطه صفر نمی­رسد. همه کشورها با گونه های مختلف حکومتی در قالب برنامه های درسی ملّی، انسان مطلوب خود را تعریف می­کنند. برای نمونه در استرالیا و نیوزلند برنامه درسی به دنبال پرورش نسلی است جسور، یادگیرنده­ای مدام العمر، فعال در همه ساحت­های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ...، توانمند در برقراری ارتباط با دیگران و کاربست ابزارهای ارتباطی؛ و در ایران، برنامه درسی ملی به دنبال پرورش فردی است که به مراتبی از عبودیت خداوند دست یابد و حیاتی طیبه داشته باشد.

در کانادا تلاش می شود مردمانی تربیت شوند که نسبت به یک دیگر حساسیت فرهنگی نداشته باشند، صلح را محترم بشمارند و به پیشرفت های علمی علاقه­مند باشند، به تفكر انتقادی بپردازند، ارزشمدار باشند و ... و در کره شمالی تلاش می­گردد مردمانی تربیت شود با ویژگی های برشمرده در زیر:

        l     معتقد به مبانی سوسیالیسم و كمونیسم.

        l     دارای فرهنگ كار و بهره وری.

        l     دارای نگاهی برابر به نقش های جنسیتی.

        l     ایمان به حزب كمونیست.

        l     آماده برای جنگیدن در برابر میهن.

        l     كار دوستی.

        l     میهن دوستی(آقازاده، 1385).

 به هر روی، مطالبی که در ادامه می­آید برنامه درسی ملّی را به لحاظ مفهومی معرفی می­کنند و سرانجام مقصد نهایی از تدوین برنامه درسی در کشورهای مختلف و نقد وارده بر آن، بیان می شود.

 چیستی برنامه درسی ملّی

رودلف[1](1977) می گوید: "برنامه درسی جایی است که در آن بگوییم کیستیم". برنامه درسی ملّی، نما و جلوه­ی ملموس آرزو و آمال تربیتی در سطح ملّی است(آقازاده، 2006). از برنامه درسی به مثابه نقشه­ای یاد می­شود که نظریه­ها، باورها  و ایدهای مربوط به تحصیل، یاددهی-یادگیری و دانش را در بر می­گیرد. برنامه درسی ملّی به گونه ای تدوین می­گردد که بتواند آموزش و پرورش پایه را برای همه­ی جمعیت دانش­آموزی کشوری فراهم آورد. برای رسیدن به این مقصود، در برنامه درسی برای عملکرد دانش­آموزان استاندارهای ملی در نظر گرفته می­شود. به طور معمول، استانداردها درس به درس تهیه می­گردند. در تدارک استانداردها به کف یا حد پایین عملکرد یادگیرنده توجه می­شود. و امکانات اجرای برنامه درسی هم مطابق با حداقل­ها تنظیم و تأمین می­شود. در کشورهایی که چنین رخد­دادی متداول است،  استدلال این است که، کسی که فراتر از استانداردهای برنامه درسی خدمتی را مطالبه کند باید رأساً به تأمین آن دست یازد. به هر روی، در بیشتر موارد در برنامه درسی مجوزهایی قانونی­ای تعیین می­گردد که به معلمان اجازه می­دهد تعدیل­هایی را برنامه درسی، بنا به ضرورت ایجاد کنند، در برنامه­درسی پدیدآورند تا برنامه برای یادگیرندگان متناسب­تر شود. بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه­ دارای نظام برنامه درسی متمرکزی هستند. متمرکز بودن برنامه درسی، به این معناست که برنامه درسی ملّی از جانب دولت تهیه و در اختیار مدارس قرار می­گیرد.

دلیل عمده طرفداران وجود برنامه درسی ملّی آن است که، برنامه درسی ملّی سبب می­شود در سطح کشور نظام یکسانی حاکم شود و به دانش­آموزان کمک ­شود تا به حدود پیشرفت مورد انتظار در سطح کشور برسند. دلیل دیگر در این خصوص دلیل اقتصادی است. کسانی که این مورد را طرح می­کنند بر این باورند که وجود برنامه درسی ملّی سبب می­شود هزینه و سرمایه­گذاری دولت منطقی­تر شود. به سخنی دیگر، در این صورت است که دولت به هزینه و عواید ناشی از سرمایه گذاری خود آگاهی می­یابد. افزون بر این، عده­ای دیگر از طرفداران وجود برنامه درسی ملّی، لزوم برنامه درسی را در پیش گرفتن ارزش­های مورد وفاق، میراث فرهنگی و زبان مشترک می­دانند؛ یعنی همان چیزهایی که به زعم طرفدارانش عاملی برای پرورش هویت ملّی است(اَری­یامان[2] و گنج[3]،  در کریدل،2010، صص. 600-601).

طراحی  وتدوین"سند برنامه ی درسی ملی" نوعی سیاست گذاری عمومی و كلی درحوزه­ی برنامه ریزی درسی است. از نظر لامبی[4] (2001) تدوین چارچوب برنامه ی درسی ملی[5] نوعی هدایت ملّی در باره­ی آن چه كه باید آموخته شود، چگونگی آموختن روش های ارزشیابی و پیامدهای مورد انتظار است. داوكینز[6](1988) سند برنامه ی درسی ملی را به عنوان چارچوب عمومی و مشترك برنامه­ی درسی یك جامعه تعریف می­كند كه در آن ملاك­هایی برای تعیین محتوا درحوزه­های مختلف موضوعی، ملاك هایی برای ارزشیابی میزان تحقق اهداف برنامه­ی درسی و چارچوبی برای طراحی برنامه های درسی و اقدامات آموزشی به بهترین وجه فراهم می­آید.

بچر[7] (1989 )، برنامه درسی ملّی را برنامه­ای می­داند كه صرفاً  جنبه­­ی تجویزی دارد و کاربست ان دارای الزام قانونی است. برخی محققان مانند بردی[8] (1994) گرایش به طراحی " برنامه ی درسی ملی" را اساساً به عنوان نوعی تمایل به تمركز گرایی[9]  تعریف می­کنند كه منجر به استاندارد سازی[10]  برنامه­­های درسی در یك جامعه می­گردد. 

عموماً در كشور های دارای سیستم فدرال اقدام قابل توجهی نسبت به آزادی عمل ایالت ها و مناطق محلی و حتی مدارس برای تعیین و سازماندهی برنامه های درسی وجود دارد. با این همه، ایالت­ها و مناطق آموزشی تعیین كننده­ی اقدامات آموزشی و برنامه ی درسی خود هستند، اما جنبه های عمومی و ملّی در برنامه ریزی­های درسی مورد توجه قرار می­گیرد (هنسن[11]، 1994)

دركشورهایی مانند استرالیا، كانادا، ولز، نیجریه و خیلی کشورهای دیگر، مناطق آموزشی بر اساس رهنمود های سند برنامه­ی درسی ملّی به برنامه ریزی درسی می­پردازند و در عین حال یك كمیته­ی نظارتی به طور جدی بر فعالیت ها نظارت می­كند تا برنامه ریزی درسی در سطوح ایالت ها در مسیر چارچوب های ملّی قرار گیرد (هنس[12]،1988).

در ولز، سند برنامه­ی درسی  ملّی مبنای فعالیت های جاری آموزشی است و به مدارس در تعیین بودجه، مدیریت مدرسه، استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای و به كارگیری نیروی انسانی مسئولیت داده می­شود. شورای تعلیم و تربیت كشور استرالیا هشت حوزه ی یادگیری را در سند برنامه ی درسی ملی كشور تحت عنوان دروس زبان انگلیسی، ریاضیات، مطالعات اجتماعی و محیطی، زبان ها ی غیر انگلیسی، علوم تكنولوژی، هنر و بهداشت مورد توجه قرار داده است در این كشور هر ایالتی برنامه ی درسی تهیه می­كند و یك سیستم نظارتی جدی فعالیت ها را در سطح مناطق و ایالت ها كنترل می كند تا با رهنمودهای مركزی و ملی هماهنگ باشد (راید[13]،2005)

كشور انگلستان دارای یك برنامه ی درسی ملی است كه حوزه های محتوایی و مهارت های مربوطه به آن را در دروس زبان انگلیسی، ریاضی، علوم، تاریخ، تربیت بدنی، طراحی ، فن آوری، هنر، موسیقی و جغرافیا را برای پایه های مختلف تحصیلی مشخص نموده است (http://curriculum.qcda.gov.uk/)

در برنامه های درسی ملی، موضوعات درسی، مهارت ها و توانایی هایی كه دانش آموزان باید فرابگیرند مشخص می شوند و نظام آموزشی ملزم به پیش گرفتن روندی است که اهداف منظور شده برای برنامه درسی تحقق یابد. با این همه، همیشه قرعه­ی شانس به نفع برنامه درسی ملّی نیست. چون برنامه درسی ملی سندی بر روی کاغذ، و به لحاظ ماهیتی چیزی به جز یک قصد  تلقی نمی­شود. بسیاری از برنامه­های درسی در عمل، دچار شکست می­شوند. این پدیده را می­توان به شکاف بین نظر و عمل دانست. دو شکل ارایه شده در زیر نشان دهنده­ی سرنوشت برخی برنامه­های درسی ملّی است.

منابع

1-     آقازاده، محرم(1385). مطالعه تطبیقی سیمای انسان مطلوب در نظام­های آموزشی چند کشور جهان، در کورش فتحی، مطالعه پشتیبان برای سیمای انسان مطلوب در سند چشم انداز آموزش و پرورش، تهران: شورای عالی آموزش و پرورش.

2-     Aghazadeh, M. (2006). Turkmenistan national education act, Ashgabat: UNICEF and Turkmenistan Ministry of Education.

 3-     Becher, T. (1989) 'The national curriculum and the implementation gap' in

4-     Preedy, M. (ed.) Approaches to curriculum management, Milton Keynes, Open

5-     University Press.

 6-     Brady, M. “Decolonisation and Education: New Paradigms for the Remnants of Empire.” Compare 24 (1994): 37–51.

 

7-     Dawkins. J. (1988) Strengthening Australia’s Schools: A Consideration of the Focus and Content of Schooling, Canberra: Australian Government Publishing Service.

 8-     Eryaman, M. and Genc, S. Z., National curriculum, In C. Kridel (2010). Encyclopedia of curriculum studies, California: SAGE Publications.

 9-     Lumby, C. (2001). Gotcha: Life in a Tabloid World. St. Leonards NSW, Allen and Unwin.

 

10- Marsh, C. J. (1997). Perspective key concepts for understanding curriculum (book 1), London: Falmer Press.

 

11- Reide, A. (2005). Towards an Australian Curriculum (on-live Version), Australian Government.

 

12- Rudolph, F. (1977) Curriculum: A History of the American Undergraduate Course of Study since 1936, Jossey Bass: San Francisco.

 13- UK National Curriculum, Retrieved 08/28/211, http://curriculum.qcda.gov.uk/


[1] Rudolf

[2] Eryaman

[3] Genc

[4] Lumby

[5] National Curriculum Framework (NCF)

[6] Dawkins

[7] Becher

[8] Brady

[9] Centralization

[10] Standardization

[11] Hansen  

[12] Hans

[13]  Reid




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Cialis pills
سه شنبه 10 مهر 1397 07:09 ق.ظ

You suggested that terrifically.
opinioni cialis generico cialis pas cher paris achat cialis en europe calis cialis kaufen bankberweisung cialis tablets cialis for sale chinese cialis 50 mg when can i take another cialis cialis bula
Generic cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 04:20 ق.ظ

Fine postings. Appreciate it!
cialis sans ordonnance cialis alternative how to purchase cialis on line cialis 5 effetti collaterali cialis efficacit cialis cost cialis bula we use it cialis online store buying brand cialis online cialis diario compra
Buy cialis online
شنبه 7 مهر 1397 01:27 ق.ظ

Beneficial information. Kudos!
only now cialis 20 mg buy cialis cheap 10 mg brand cialis generic cialis dosage recommendations cialis 5mg billiger cialis online napol generic cialis 20mg uk click here take cialis cialis for sale tadalafil tablets
drugstore online
شنبه 31 شهریور 1397 06:06 ب.ظ

Incredible a lot of terrific data!
canadian pharmacies shipping to usa canadian drugs canadian pharcharmy online drugs for sale usa online pharmacies tech school pharmacy near me buy viagra usa canadianpharmacy prescription drugs without prior prescription cialis canadian pharmacy
eddrugsgeneric.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 07:39 ب.ظ

Nicely put. Thank you.
cialis lowest price cialis herbs warnings for cialis american pharmacy cialis i recommend cialis generico cipla cialis online compare prices cialis uk cialis super kamagra cialis uk we choice cialis uk
cialisyoues.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:35 ب.ظ

You said it perfectly.!
american pharmacy cialis cialis generico postepay cialis baratos compran uk if a woman takes a mans cialis safe site to buy cialis online cialis en mexico precio cheap cialis import cialis cialis canada buy cialis cheap 10 mg
where can i buy generic viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:47 ق.ظ

You actually reported this terrifically!
where i can buy viagra how much is viagra where to buy viagra with prescription viagra uk online cheap viagra how to get a viagra prescription buy canada viagra price for viagra best buy for viagra buy tadalafil
cialisvus.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 02:44 ق.ظ

Kudos, Fantastic information.
cialis generico en mexico cialis coupons price cialis best cialis arginine interactio brand cialis nl try it no rx cialis prescription doctor cialis does cialis cause gout cialis for sale in europa il cialis quanto costa
http://cialisbuys.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:24 ب.ظ

You actually suggested that wonderfully.
cialis 10 doctissimo generic cialis in vietnam cialis 20mg cialis professional yohimbe cialis generisches kanada click here cialis daily uk cialis taglich generic low dose cialis cialis 100 mg 30 tablet cialis herbs
purchase viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:42 ق.ظ

You said it nicely..
buy brand viagra online cost of viagra buy herbal viagra where to order viagra online buy cheap viagra online with prescription buying viagra without prescription where can i purchase viagra buy canada viagra where can u buy viagra online viagra pharmacy
canadian online pharmacies
سه شنبه 16 مرداد 1397 10:45 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinexyz.com/">canadian pharmacy online</a>
http://canadianonlinexyz.com/
<a href=http://canadianonlinexyz.com/>canadian pharmacies online</a>
canadian mail order pharmacies to usa
یکشنبه 27 خرداد 1397 11:55 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinepharmacyoffer.com/">prescription without a doctor's prescription</a>
http://canadianonlinepharmacyoffer.com/
<a href=http://canadianonlinepharmacyoffer.com/>no prior prescription required pharmacy</a>
approved canadian pharmacies online
چهارشنبه 23 خرداد 1397 04:58 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinexyz.com/">top rated online canadian pharmacies</a>
http://canadianonlinexyz.com/
<a href=http://canadianonlinexyz.com/>canadian pharmacies</a>
canadian pharcharmy online
یکشنبه 20 خرداد 1397 10:14 ب.ظ
<a href="http://canadianonlinexyz.com/">canadian pharmacies shipping to usa</a>
http://canadianonlinexyz.com/
<a href=http://canadianonlinexyz.com/>best online pharmacies canada</a>
Cialis generic
دوشنبه 7 خرداد 1397 03:35 ق.ظ

You actually said that really well.
cialis coupon cialis 50 mg soft tab safe dosage for cialis import cialis generic cialis in vietnam wow look it cialis mexico costo in farmacia cialis dose size of cialis cialis para que sirve buy name brand cialis on line
Generic cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 07:57 ب.ظ

Kudos, Loads of forum posts.

buy brand cialis cheap cialis flussig we recommend cialis best buy prices on cialis 10 mg brand cialis generic generic cialis soft gels buy cialis sample pack free cialis cialis para que sirve cialis tablets
Buy viagra online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 06:21 ق.ظ

Very well expressed indeed! .
how to buy viagra online safely where do i buy viagra buying viagra online without prescription buy cheap viagra canada viagra online prescription viagra order online uk viagra online without buy viagra without prescription uk ordering viagra online buy canadian viagra online
Cialis prices
جمعه 17 فروردین 1397 10:18 ب.ظ

Good information. With thanks!
can i take cialis and ecstasy cialis super kamagra safe site to buy cialis online cialis mit grapefruitsaft canada discount drugs cialis cialis generico en mexico cialis bula buy cheap cialis in uk ou trouver cialis sur le net cialis great britain
Cialis online
جمعه 3 فروردین 1397 08:01 ب.ظ

Wonderful info. With thanks.
buy brand cialis cheap cialis for sale in europa cialis daily new zealand order cialis from india link for you cialis price trusted tabled cialis softabs the best choice cialis woman opinioni cialis generico cialis pills boards generico cialis mexico
Generic cialis
دوشنبه 28 اسفند 1396 01:35 ق.ظ

Useful postings. Appreciate it.
sialis import cialis achat cialis en itali buy cialis cheap 10 mg cialis vs viagra cialis professional from usa cialis sicuro in linea cialis online napol cialis sans ordonnance we use it cialis online store
https://nickswanay.wordpress.com/
چهارشنبه 18 مرداد 1396 03:38 ب.ظ
I think this is among the most significant info for me. And i'm glad reading your article.
But wanna remark on some general things, The website style is wonderful, the articles is really nice : D.
Good job, cheers
Gus
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 07:43 ق.ظ
Heya! I know this is sort of off-topic however I
needed to ask. Does running a well-established
website such as yours take a large amount of work?
I am completely new to operating a blog but I do write in my diary daily.
I'd like to start a blog so I can share my personal experience and thoughts online.
Please let me know if you have any kind of suggestions or tips
for brand new aspiring bloggers. Thankyou!
BHW
پنجشنبه 10 فروردین 1396 06:30 ب.ظ
Generally I do not learn post on blogs, however
I would like to say that this write-up very pressured me to take a look at and do it!
Your writing taste has been amazed me. Thank you, quite great article.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo