آموزش، فرهنگ است. فرهنگ، کیستی است.

شور و شعور فلسفه؛ لوسیمونوویچ ویگوتسكی

نویسنده :محرم آقازاده
تاریخ:شنبه 29 اسفند 1394-10:12 ق.ظ


ویگوتسكی در 17 نوامبر سال 1896 ، درست همان زمان كه پیاژه متولد شد، تولد یافت و در ژوئیه ی سال 1934 دیده از جهان فرو بست. وی پس از به پایان رساندن دبیرستان در  ً گومل ً ، تحصیلات خود را در زمینه حقوق، فلسفه و تاریخ از سال 1912 در دانشگاه مسكو آغاز كرد.

 تحصیلات مدرسه ای و دانشگاه ویگوتسكی، اورا به شخص ممتازی در زمینه ی علوم انسانی تبدیل كرد. به طوری كه وی ، در زمینه هایی نظیر زبان و زبان شناسی، زیبایی شناسی و ادبیات، فلسفه و تاریخ شخص چیره دست بود.در حدود سنین 20 سالگی ، دو پژوهش مفصل درباره ی هملت انجام داد. پیش از آن كه ویگوتسكی وارد حوزه ی روانشناسی و پژوهش در این زمینه شود، اشتیاق زیادی به شعر، نمایش، زبان و سئوالاتی مرتبط با نشانه ها و معنا، نظریه ی ادبی، سینما و امور مربوط به تاریخ و فلسفه نشان می داد.

ویگوتسكی با تالیف كتاب روانشناسی هنر ، كه در سال 1925 چاپ شد، وارد حوزه ی روانشناسی شد.(2)

تشابهات قریبی می توان بین ویگوتسكی و پیاژه یافت. آن دو در یك سال متولد شده اند و هیچ كدام تحصیلات رسمی در روانشناسی نداشته اند. اما آن ها تفاوت هایی هم دارند. پیاژه از نوجوانی تا آخر عمرش مجذوب زیست شناسی بود، درحالی كه ویگوتسكی بر نقش فرهنگی تاكید می ورزید. تاكید عمده پیاژه بر جنبه های ساختاری و دستیابی به قوانین جهانی در زمینه رشد ذهنی بود، در حالی كه تاكید ویگوتسكی، بر اثر فرهنگ، تعامل اجتماعی و بعد تاریخی رشد ذهنی بود.

تولمین (فیلسوف)، ویگوتسكی را  ًموتسارت روانشناسً لقب داده است، چرا كه او نیز چون موتسارت روانشناس، لقب داده است، چراكه او نیز چون موتسارت در سنین میانسالی ، یعنی در 38 سالگی در گذشت.

تقریباً 50 سال پس از مرگ، آثار ویگوتسكی به چاپ رسید و كیفیت آثارش او را در جرگه ی نویسندگان آوانگارد در آورد.

ویگوتسكی پس از پایان تحصیلاتش به گومل بازگشت و به فعالیت های فكری متعددی دست زد:

روانشناسی تدریس كرد، برای حل مسائل كودكان عقب مانده تلاش كرد و مطالعاتش را در زمینه ی نظریه ی ادبی و روانشناسی هنر ادامه داد. با این همه، به مدت زیادی نشوته های ویگوتسكی مورد غفلت قرار گرفت و امروز به تدریج نوشته  و افكارش مورد توجه قرار می گیرد. درباره ی ویگوتسكی و آثارش ، نویسندگان صاحب نام بسیاری نوشته اند، از آن جمله می توان به لویتین ف لوریا، میكاسی، ربویه، شنولی و واسینر اشاره كرد.

ویگوتسكی به دو موضوع بنیادی فرهنگ و زبان توجه جدی نشان داده است. وی بر این باور بود كه انسان و حیوانات، دارای تفاوت اساسی هستند. او دلیل این تفاوت را توان استفاده ی انسان از ابزار ها و نماد ها كه زمینه ای برای ساخته شدن فرهنگ هاست می داند و بنا به باور ویگوتسكی، زبان تفكر را امكان پذیر می سازد و رفتار انسان را به قاعده در می آورد. وی سه مرحله برای رشد كاركردهای گفتار بیان كرده است :

-        گفتار اجتماعی،

-        گفتار خودمحورانه

-        گفتار درونی

گفتار اجتماعی  پیشتر از دو گفتار خود محورانه و درونی تولید می شود. ساختار نحوی گفتار اجتماعی، دستوری است. گفتار خود محورانه از حدود 3 تا 7  سالگی نمایان می شود.

برخلاف مرحله ی گفتار اجتماعی كه پیش از سه سالگی است، در مرحله ی گفتار خود محورانه، كودك می كوشد رفتار خود را به قاعده در آورد. مرحله ی گفتار درونی، مرحله ی گفت و گوی خاموش، یا گفت و گو با خود است. گفتار درون چیزی است كه ویلیام جیمز (1890) ، آن را ً جریان آگاهی مندی ً نامیده بود. چنین گفتاری به انسان فرصت قاعده مند كردن رفتار و سازمان دهی افكارش را می دهد.

سر انجام آن كه، به اعتقاد ویگوتسكی زبان ماهیت اجتماعی دارد.  ً ] زبان [  را از دیگران می آموزیم....] آن را [  صرفاً به منظور ایفای نقش های عاطفی و اجتماعی به كار می بریم و تنها با گذشت زمان است كه ، زبان از خواص خود فرمانی كه سرانجام به تفكر درونی شده می انجامد، برخوردار می گردد. ً (3)

ویگوتسكی در زندگی 38 ساله اش، 180 اثر به جهان اندیشه ورزی تقدیم كرد. امروز ، جهان فرد گرای غرب، اندیشه های جمع گرایانه ویگوتسكی را چون چراغی فرا راه خود نهاده تا حد اقل از طریق طراحی نظام های آموزشی مبتنی بر آن، بروشور های روز افزون غلبه پیدا كند.

پی نوشت ها

1-    Ivic, I, 1994

2-    Lefrancois, G. 1999

3-   ویگوتسكی ، ترجمه ی بهروز عزبدفتری ، 1367، صفحه 70

منابع :

1-   ویگوتسكی، ل .، تفكر و زبان، ترجمه ی بهروز عزب دفتری ؛ تبریز: نیما، 1367.

2-    Ivic, I. (1994). "Lev s. Vygotsky", Prospect, VOL. XXIV. No. 3/4, p. 471- 485.

3-    Lefrancois, G. R. (1994) Psychology for Teaching, Belmont: Wadsworth Publishing Company.

* Piaget, Jean





داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 




Admin Logo
themebox Logo



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات