تبلیغات
یاددهی و یادگیری - فرهنگ و تربیت

آموزش، فرهنگ است. فرهنگ، کیستی است.

فرهنگ و تربیت

نویسنده :محرم آقازاده
تاریخ:یکشنبه 10 آبان 1394-01:47 ب.ظ

یکی از ویژگی­هایی که برای موجود انسانی در نظر گرفته می­شود، اجتماعی بودن آن است. و از سویی دیگر وقتی به تعریف انسان پرداخته می­شود، آن را موجودی اجتماعی-فرهنگی تعریف می­کنند. در عین حال، این موجود اجتماعی-فرهنگی بدون تربیت به طور خودکار و خودآموخته توان اجتماعی و فرهنگی شدن را ندارد. شکوهی(1363) بر این باور است که، "نوزاد آدمی هر چند آدمیزاده است، آدم نیست. بشر تنها با تعلیم تربیت آدم تواند شد"(ص. 27). این ایده شکوهی برتابنده نکته­ای که در پیش بیان شد. یعنی، اگرچه انسان به طور سرشتی دارای بنیهی اجتماعی-فرهنگی دارد ولی به فعلی در آمدن آن نیاز به تعلیم و تربیت دارد. انسان­ها برای ایفای نقش اجتماعی خود نیاز به اجتماعی شدن دارند و فرهنگی شدن آن­ها منوط به فرهنگ­پذیری یا تربیت فرهنگی است.  امیل دورکیم(1858-1917)، جامعه شناس فرانسوی بر آن است که، موجود انسانی نیازمند تربیت است و در تربیت آن نباید وجه اجتماعی انسان را از نظر دور داست. به طوری که می­گوید:" انسانی که تربیت در صدد است در ما محقق سازد آدمی نیست که طبیعت عرصه کرده است؛ بلکه انسان به صورتی است که جامعه می­پسندد".

اجتماعی شدن و فرهنگ پذیری انسان­ها به قدری حایز اهمیت است که هیچ نظام تربیتی از پوشش دادن آن غفلت نورزیده است. از این رو، نظام تربیت ایران نیز بدان توجه دارد و توجه آن به این بعد از تربیت با الهام از مبانی اسلامی بسی از سایر نظام های تربیتی پر رنگ­تر است. به طوری که شکوهی(1363) در کتاب تعلیم و تربیت و مراحل آن آورده است و آن را در هدفگذاری نظام تحول بنیادی نظام آموزشی هم می­توان دید، هدف غایی تعلیم و تربیت:"تربیت مردمی مؤمن، متقی، و مسئول؛ در رابطه با خالق، مفید و متعهد در رابطه با جامعه و متفکر و خلاق و مولّد در رابطه با عالم طبیعت است"(ص. 40) است.

معنایی که از ادبیات پژوهشی و دیدگاه­ های نظری بر می­آید مؤید آن است که پدیدآوری بنیه اجتماعی-فرهنگی جزو ذات آموزش و پرورش است یا این مأموریتی است که آموزش و پرورش باید به دنبال آن باشد. به طوری که وایتهد[1](1929) بیان می­کند، هدف از آموزش و پرورش:"پرورش انسانی است که دارنده فرهنگ و دانش تخصصی در مسیری معین است"(ص. 1). او انسان فرهنگی را به انسانی که فقط در بردارنده دانش است ترجیح می ­دهد. در این میان برونر[2](1996) پا را فراتر نهاده و آموزش پرورش را بخشی از فرهنگ اعلام می­کند.  

هال[3](1959،1970) نیز نظر قابل توجهی درباره فرهنگ دارد؛ او می­گوید:" [فرهنگ] در واقع زندانی است؛ مگر آن که شخص بداند کلید باز کردن قفلِ این زندان کجاست. و این واقعیتی است که فرهنگ به شیوه­ های نامعلومی موجودات انسانی را به هم پیوند می­زند...[انسان­ها]  فرهنگ را پدید نمی­آورند تا با آن خودشان را خفه کنند؛ بلکه می­خواهند از آن محملی بسازند برای حرکت، زندگی، آسودن، و رشد ... . نگاه اجتماعی کردن یادگیرندگان رویکردی است به آماده­سازی یادگیرندگان برای زندگی اثرگذار در جامعه.

انسان­شناسان، فرهنگ را به مثابه" کل پیچیده ای تعریف می­کنند که دربرگیرنده دانش، باور، هنر، اخلاقیات، قانون، سنت، و هر قابلیت و عادت دیگری است که انسان به  عنوانِ عضوی از جامعه کسب می­کند"(تایلر[4] در هرسکویتز[5]، 1967، ص. 3). در درون این کل پیچیده است که، مردم درک می­کنند، می­آموزند، مقوله ­بندی می­کنند، جایزه می­گیرند، زبان را به کار می گیرند، درباره واقعیت می­اندیشند، احساسات و هیجان نشان می­دهند، زمان و مکان را به کار می­برند، کار می­کنند، بازی می­کنند، با یک دیگر در می­افتند(گریتز[6]، 1983؛ هال[7]، 1959، 1981؛ هال، 1977).

فرهنگ در ذات خود به معنای ساخت معنا یا معناسازی است. فرهنگ از نظامی ریشه می­گیرد که مردم بر آن پایه ادراکاتشان از محیط و زندگی­شان را شکل می­دهند. فرهنگ معنایی است که، مردم می­سازند و آنچه را که مردم می­سازند به مثابه اعضایی از جامعه پدید می­آورند... مخلوقات ذی شعور آن هایی هستند که"معنا می­سازند". این انسان یا مخلوق ذی شعور معنا را بر اساس تجربه، تفسیر، اندیشه، و تصویر ذهنی­ش می سازد، و بدون آن توان زیستن در این جهان را ندارد. اهمیت این معناسازی در حیات انسان در حوزه مفهومی انباشته شده ای خود را نشان می دهد؛ یعنی در ایده ها، معنا، اطلاعات، خرد، فهم، هوش، حساسیت، یادگیری، خیال، نظر، دانش، باور، افسانه، سنت و ...(هانرز[8]، 1992، ص. 3).

با نظر به اندیشه­ هایی که در خصوص فرهنگ بیان شد می­توان نتیجه گرفت که فرهنگ پذیری خود گونه­ای آموزش است؛ آموزشی درباره چگونه زیستن بر پایه چگونه اندیشیدن، باور داشتن، ارزش نهادن و ارجمند دانسته شدن. بدین ترتیبف می توان گفت آموزش و پرورش با دانش و مهارت و بینشی که ایجاد می­کند ملات فرهنگ­پذیری را فراهم می­آورد و از دیگر سو، انسان­ها با فرهنگی شدن اسباب آموزش را فراهم می­سازند. زیرا که انسان فرهیخته و فرهنگ دیده نمی­تواند از اثر سازنده تعلیم و تربیت بر خود و جامعه و مجموعه حیات در کیهان چشم ببندد.

دوره آموزش پیش دبستانی و دبستانی از دوره­ های حیاتی برای کسب بنیه اجتماعی و فرهنگی هستند. در این دوران­ها که عمده­ترین بهش از شخصیت فرد شکل می­گیرد چگونگی اجتماعی و فرهنگی شدن اثر شگرفی بر بنیه اجتماعی-فرهنگی او به جا می­گذارد. عدم توجه به نیروهای اثرگذار کسب بنیه فرهنگی اجتماعی از سوی دانش ­آموزان در دوره ابتدایی می­تواند پیامد­های جبران ناپذیری را به جا بگذارد.

نیروهایی زیادی بر کسب بنیه اجتماعی- فرهنگی دانش ­آموزان اثرگذارند. بهش عمده ای از آنان عبارت­اند از: خانواده، مدرسه، همسالان، رسانه­ های جمعی، باورهای عمومی، فعالیت های دینی و معنوی، نهاد های عامه المنفعه، نهاد دینی نظیر مساجد، تکایا و نظایر این­ها. به طوری که چارلز هورتن کولی[9]  عنوان می­کند، تکامل "خود[10]" یا بنیه آدمی محصول آمیزه­ای از اثرگذاری این نیروهای اجتماعی است.

در ادامه به نقش و کارکرد چهار نهاد عمده(خانواده، مدرسه،رسانه­های جمعی و دین) شکل­دهنده بنیه اجتماعی-فرهنگی دانش­آموزان در دوره آموزش ابتدایی یا دبستانی پرداخته شده است.

خانواده. به مثابه حیاتی­ ترین عامل و نخستین "مربی" کودک، نقش سازنده­ای را در انتقال ارزش­های بنیادی که یادگیری را ترغیب و سامان می­دهد نقش بی­بدیلی را ایفا می­کند. پژوهش­ها مبین آن است که، والدینی که هر دو دارای تحصیلات دانشگاهی هستند فرزندان آنان با احتمال بسیار بالایی دارای موفقیت تحصیلی و توفیق شغلی و حرفه­ای خواند بود. خلاف این امر هم درست است. خانوادهایی که از تحصیلات پایین تر یا فاقد تحصیلات پایه هستند در رساندن فرزندانشان به موفقیت­های تحصیلی، شغلی و حرفه­ای دچار مشکلات فراوانی می­شوند. پژوهش­های موجود در این زمینه مبین آن است که، نرخ خروج از تحصیل فرزندان خانواده­هایی که بی­سواد بوده و تحصیلات مادران در آن­ها در حد معقولی نیست بسیار بالاست(مارشال[11]، 2003؛ بیرد[12]، 2005؛ کاراندی[13] و کولکارنی[14]، 2005؛ کیمبرلی[15]، 2007). به طوری که چونگ[16](2000) از ماکارانکو[17] نقل می­کند هر آنچه والدین برای فرزندانشان پیش از پنج سالگی انجام می­دهند نتیجه آن 90 درصد تربیت است. به بیان چونگ(2000) آموخته­ های انسانازر گهواره تا پایان زندگی­ با اوست. سبران[18]، جامعه شناس فرانسوی تفسیر حیرت انگیزی از نقش خانواده در کسب بنیه اجتماعی دارد. او می گوید:"جامعه چونان کشتی است، افراد باید سوار این کشتی شوند تا بنیه اجتماعی بیابند. آن که سوار کشتی نمی­شود در کنار ساحل تنها می­ماند"(وان[19]، 1996).  خلاصه آن که، برابر برداشت لیچ[20](1990) از خانواده است که کودکان گام­ها ریشه­ای مسئولیت پذیری اجتماعی و فردی، نگرش به زندگی و گزینش نوع خاصی از تفریحات را می­آموزند. 

به طوری که از نتیجه این پژوهش بر می­آید باید ضمن تأکید بر نقش بی مثال خانواده در سازندگی بنیه کودک باید راه کارهایی را برای کمک به خانواده­ها برای ایفای نقش پدر و مادری سازنده جستجود کرد.

مدرسه. مدرسه نیز در کنار خانواده از عامل عمده­ای در بنیه بهشی به دانش­آموزان است. مدرسه نهاد اصلی انتقال دانش و اطلاعات به دانش­آموزان و فراهم کننده شرایط تولید دانش و معنایابی است. از سویی دیگر، جامعه­شناسان بر آنند که، تمام مفروضاتی که برای اثر خانواده بر کودک وجود دارد برای مدرسه هم پذیرفته شده است. مدارس، وظایفی چون آموزش مؤکد اخلاق و ارزش­ها، فهم دین و شریعت را هم بر عهده دارند. وظایفی از این دست است که وظایف مدرسه و خانواده را در هم می­ آمیزد و ضرورت همکاری بین خانه و مدرسه را گریز ناپذیر می­سازد. به هر روی، مدارس هستند که به دانش­اموزان یاری می­کنند به ذهن­هایشان توسعه ببهشند، تخیلشان را به پرواز درآورند و تقاضاهایشان محقق سازند. مدارس، تجارب مورد نیاز دانش­آموزان برای بنیه­ یابی را فراهم می­کنند. بدون این تجارب آنان به اجبار پای در تاریکی می­ نهند(گیرور[22]، 2010).

مدارس برای ایفای نقش پرورش بنیه اجتماعی-فرهنگی خود نیاز به پذیرش کارکردهایی هستند. کارکردهایی که مدارس در این خصوص باید به عهده بگیرند عبارت­اند از:

ü     حفظ و ارتقای سطح فرهنگ. مدارس باید ضمن انتقال دانش، اطلاعات، ایجاد مهارت و بینش در دانش­آموزان باید به حفظ فرهنگ حایز ارزش ماندگاری،  سنت، ارزش­های اجتماعی، ارزش­های فرهنگی و ارزش­های دینی همت گمارد و برای انتقال آگاهانه و نقادانه ارزش­ها بها دهد.

ü    پرورش همه ساحتی دانش­ آموز. پرورش همه ساحتی یادگیرندگان نیازمند وجود برنامه منحصر به فرد مدرسه است. هر مدرسه بنا بر زمینه­ ای که در آن قرار گرفته و با توجه به نیاز­های تعالی­بهشی یادگیرنده برنامه بنیه بخشی درهم تنیده ای را تدارک ببیند. دانش ­آموزان در درون انواعی از فعالیت­هایی که وجوه اجتماعی و فرهنگی آن روشن است و ارتباط معینی بین فعالیت­های اجتماعی و فرهنگی با سایر موضوعات می­بند پرورش یابند.

ü     پرورش ارزش­های والای حیات. مدارس باید به آموزش و پرورش ارزش­هایی، نظیر: حقیقت­گویی و حقیقت­جویی، همدلی، دین­ورزی، محبت، عشق، همیاری و همکاری همت گمارند. پرورش ارزش­های اجتماعی و فرهنگی­ای از این دست یادگیرندگان درست کردداری اجتماعی را از خود به نمایش می­گذارند.

ü     پرورش مسئولیت اجتماعی. مدرسه مینیاتوری از جامعه است. زیرا در این جامعه کوچک دانش­آموزان همان کاری را که در جامعه بزرگ می­توانند و باید انجام دهند در مقیاس کوچک­تری به انجام می­رسانند. آنان با همسالان خود مقابله می­کنند، مشارکت می­کنند، دلسوزی و همدلی می­کنند، ارزش­های شخصی و خانوادگیشان را سهیم می­شوند، آمال و آرزوی­هایشان را به تصویر می­کشند. افزون بر این، هریک از آنان که وارث ارزش­ها، باورداشت­ها، آداب و رسوم گوناگون هستند شیوه با هم و بهتر با هم زیستن را تجربه می­کنند. از این راه است که بنیه اجتماعی-فرهنگی تبلور یافته آنان را نسبت به یک­دیگر و آنچه دارند متعهد­تر ­سازد.

ü     ارایه برنامه درسی­ معتبر[23]. برنامه درسی معتبر، برنامه درسی­ای است که توان پرورش بنیه اجتماعی-فرهنگی را داشته باشد. می­توان گفت برنامه درسی معتبر به گونه­ای سامان یافته است که بنیه اجتماعی-فرهنگی را آمیخته با دانش و اطلاعات به دانش­آموزان عرضه می­کند. خلاصه آن که، برنامه­درسی در مدرسه می­تواند معتبر انگاشته شود که، هم مشتمل بر دانش فرهنگی-اجتماعی باشد و هم دانش درباره فرهنگ و زیست اجتماعی(هالینز[24]، 2008، ص. 105)..

 رسانه­ های جمعی. رسانه­های جمعی اثر شگرفی بر دانش ­آموزان دبستانی دارند. ظهور تلویزیون و در حال حاضر اینترنت به مثابه شریک و همره آن از محرک­ها و برانگیزنده ای عمده­ ی بصری به شمار می­آیند. رسانه­ های جمعی و پرنفوذی نظیر تلویزیون و اینترنت فرصت را از کف رسانه ­های طبعی گرفته­ اند. استفاده حساب شده از این رسانه­ ها نقش بی بدیلی می­تواند در پدیدآوری، تحکیم و تقویت بنیه اجتماعی-فرهنگی داشته باشند. لغزش در کاربست آن­ها آثاری ویرانگر می­تواند داشته باشد. به تعبیری بهره ­گیری صحیح و ناصحیح از تلویزیون و اینترنت می­تواند آن­ها را به دانشگاه و ویرانگاه تبدیل کند.

تلویزیون و اینترنت و به دیگر سخن فرایند انتشار الکترونیکی مظاهر فرهنگی سبب شده است دانش­آموز امروز به جای آن که به طور ناپیوسته و کند به اطلاعات دسترسی بیابد، بر عکس، به گونه ­ای فراگیر دانش بومی(گیرتز[25]، 1983) و محلی اقصا نقاط دنیا را به دست آورد. دانشی که دانش ­آموزان ناپخته را در سپهری از داده­ها قرار می­دهد که برای تمیز و تفکیک سره و ناسره آن­ها امکان ناپذیر می­نماید.  بنا به باور دیوید اولسون[26](1974) ظهور وسایل ارتباط جمعی، نیروی فرهنگی جدیدی را به وجود آورده است که، کارکردهای آموزشی آن با کارکردهای آموزشی مدرسه رقابت می­کند.  روندی که در حال حاضر وجود دارد مبین آن است که، امروز کودکان بیش از خواب و انجام دادن فعالیت­های یادگیری زمان خود را در اختیار تلویزیون و اینترنت قرار می­دهند.

به هر روی، آن چه روشن است این که، رسانه­ های جمعی در مطلوب ترین حالت می­توانند حالت چونان ابزارهایی برای بنیه بخشی انگاشته شوند. دلیل چنین گرایش آن است که رسانه ­های جمعی توان و ظرفیت لازم را برای کمک به خود­روشنگری در مخاطبان دارند. به ویژه آن که، کودکان در جستجو هستند تا خود را از ابعاد مختلف نگریسته و مورد تفسیر قرار دهند(گیدنز[27]، 1989).

دین. دین به مثابه کی از نهادهای بنیادین در جامعه همیشه نقش تعیین کننده در زندگی نوع بشر داشته است. انسان­ها در هیچ دوره از زندگی خود را فارغ از گرایش دینی نیافته ­اند خواه در قالب یک دین آسمانی یا در چاچوب مسلک­ های انسان ساخته. دین در کنار کارکردهای معنویی که دارد و عموماً درونی به حساب می­آیند، دارای کارکردهای بیرونی و قابل لمسی نیز هست.  دین با راه­کارهایی که ارایه می­دهند می تواند سبب شود انسان­ها به ویژه نسل نوآموز جامعه قادر گردند تجارب خود را در نگاه به زندگی و خود، صورت بندی، ابراز و ارتقا دهد. دین در صورت راستین خود فرصتی برای افراد ایجاد می کند تا راه کمل خود را بیابند. باور به نامیرایی و تحول از صورتی به صورتی دیگر به مثابه یک باور دینی انسان­ها در کسب رضایت از عملکرد و در رسیدن به آرامش یاری می­کند.

تعدادی از پیامد­های اثربخشی دین در بنیه یابی اجتماعی و فرهنگی یادگیرندگان را می­توان به صورت زیر به تصویر کشید.

·         ایجاد تعیین در زندگی فرد. کودکان با سؤالات کوناگونی در زندگی روبرو هستند و این سؤالات عمدتاً از راه علم قابلیت پاسخگویی ندارند. نیافتن پاسخ سؤالات اغلب سبب سردگمی کودکان می­شود. دین و آموزه های ملموس و روزآمد دینی می­تواند پاسخگویی بخشی از اساسی ترین سؤالات کودکان باشد.

·         ایجاد وحدت اجتماعی. به طوری که دورکیم، جامعه شناس فرانسوی باور داشته است از نقش­های بنیادی دین ایجاد وفاق و انسجام اجتماعی است. دین این کار را از راه توسعه عمیق پیوندهای بین فردی و اجتماعی انجام می­دهد. انجام مناسک عمومی دینی، نشان دادن رفتاری­های مسئولانه در برابر خود و دیگران، گرایش به خیر عمومی و نظایر این­ها سبب ساز پدیدآیی و تقویت بنیه اجتماعی-فرهنگی برآمده از حوزه دین است.

·         ارتقای سطح حیات و کیفیت زندگی. دین و آموزه ­های برآمده از آن سبب می­شود انسان با تجربه آزاد از رذایل آزاد و به سوی فضایل راهی شوند. حس خدمت رسانی و حرکت از خود به سوی خلق از ره­آوردهای دینی­ای است که پیامدهای اجتماعی بی ­بدیلی دارد. دین فرهیخته در زندگی خود راهی را انتخاب می­کند از خشونت بکاهد و توفیق انسانی برای همگان فراهم آید.

·         ارتقای اعتماد به نفس. دین فرهیخته، کار و کوشش برای خود و خانواده و کار به نفع جامعه را نه فقط عبث نمی­پندارد بلکه آن را عملی قدسی می­پندارد. با هر قدمی که، دین­ورز بر می­دارد خود را به عبادت و پیروی از فرامین خداوند نزیدیک تر می­یابد-چون یکی­از دستورات ایزدی را در خدمت خلق بودن می­داند.

با اندیشه ­ورزی در عوامل طرح شده دریافته می­شود که فروگذاردن آموزش ابتدایی چه آثار جبران­ناپذیری بر پیکر جامعه می­گذارد و از جانبی دیگر اقدام در راستای سازندگی آموزش ابتدایی نیازمند هماهنگی و همه جانبه نگری است. در این معنا، آموزش ابتدایی و مسئولیت فراهم آوردن آن نه فقط به آموزش و پرورش بر نمی­گردد بلکه مسئولیتی است فراگیر و فرابخشی است؛ زیرا که هیچ نهادی نامتأثر از پیامدهای آموزش ابتدایی نیست.

سواد اجتماعی-فرهنگی

سواد اجتماعی-فرهنگی به توانایی درک و فهم مسایل اجتماعی، چگونگی زندگی اجتماعی، همزیستی و پاسداشت نظامات اجتماعی(پرایور، 2000) حسایست فرهنگی، درک متقابل فرهنگی، شناخت ارزش­ها و پاشداست آن­ها، برقراری ارتباط اثربهش(هیرش[28]، 1987) اطلاق می­گردد. باسواد اجتماعی-فرهنگی، شخصی است که آمادگی زندگی بهره ور به مثابه یک شهروند سازگار با تغییرات سریع در حوزه دانش و تکنولوژی، گوناگونی باورها و ارزش ها را دارد.  مؤلفه هایی، نظیر: قانونمندی، مسئولیت پذیری، بردباری و تحمل، درک و فهم اجتماعی، مشارکت اجتماعی، احترام فرهنگ­ها و خرده فرهنگ­ها، حفظ مظاهر و میراث فرهنگی، مسئولیت­پذیری فرهنگی و مانند آن از شاخص­های سواد اجتماعی-اجتماعی به شمار می­آیند.

برخی قابلیت­های پایه­ برای تقویت بنیه اجتماعی-فرهنگی در زیر آمده­اند:

·        فهم اثرگذاری فرهنگ و انتظارات اجتماعی بر رفتار و باورها.

·        آگاه بودن به باورهای اجتماعی و فرهنگی و ارزش­ها.

·        آگاهی از تنوع دیدگاه­ها و سبک­های زندگی موجود در جامعه و پذیرش  آن­ها.

·        فهم مقرارات اجتماعی و داشتن آگاهی نسب به مخاطرات ناشی از عدم رعایت قوانین.

·        از رخ­دادهای اساسی تاریخ کشور آگاه است و آن­ها را بر روی رفتارها، باورها و ارزش­ها اثر می­گذارد.

·        می­تواند با دیگران به طور اثربهش ارتباط برقرار کرده و به تعامل بپردازند.

·        می­تواند از فناوری درانجام تکالیف فردی و اجتماعی به طور مثبت و مسئولانه بهره بگیرد.

·        آگاهی از هنجارهای فرهنگی و اجتماعی و کوشش برای حفظ آرمان­ها. 

توچه. به دلیل کم کردن حجم مطلب برای انتشار منابع را نیاورده ام. کسانی که به موضع علاقه مند و نیاز به منابع داشته باشند می توانند برای من پیام بدهند تا منابع را در اختیارشان قرار دهم.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
https://kroghfrazier60.wordpress.com/2019/06/21/5-unique-ways-to-make-money-online/
شنبه 12 مرداد 1398 08:19 ق.ظ
Right away I am ready to do my breakfast, when having my breakfast coming yet again to read more news.
http://viagrawwithoutdoctor.com/
دوشنبه 7 مرداد 1398 11:13 ب.ظ

Superb stuff, Regards!
canadian medications best canadian pharmacy canadian pharmacy uk delivery northwest pharmacies in canada northwest pharmacy canada buy viagra usa no 1 canadian pharcharmy online canadian mail order pharmacies the best canadian online pharmacies canada viagra
cialis reviews
دوشنبه 3 تیر 1398 06:03 ق.ظ

Truly a lot of awesome facts.
cialis 05 tadalafil 10 mg cialis for sale recommended site cialis kanada cialis prices in england walgreens price for cialis cialis uk cialis tadalafil online link for you cialis price generic cialis levitra
Buy generic cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 02:02 ب.ظ

Fantastic forum posts, Regards!
buy cheap cialis in uk cialis name brand cheap buy cheap cialis in uk cialis y deporte acheter cialis meilleur pri canadian discount cialis tadalafil tablets cialis professional yohimbe generic cialis buying cialis in colombia
buy cialis from usa
شنبه 1 تیر 1398 11:23 ب.ظ

Valuable forum posts. With thanks.
buy generic cialis cialis for sale south africa only now cialis 20 mg generic cialis with dapoxetine cialis without a doctor's prescription venta de cialis canada cialis generic availability cialis generique 5 mg cialis 20mg cialis savings card
http://palytop.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 06:38 ق.ظ

You said it adequately.
import cialis generic cialis 20mg uk when can i take another cialis cialis without a doctor's prescription cialis rezeptfrei sterreich ou acheter du cialis pas cher how much does a cialis cost cialis sans ordonnance rezeptfrei cialis apotheke the best choice cialis woman
Cialis canada
جمعه 31 خرداد 1398 02:37 ب.ظ

Nicely put, Thank you!
cialis lowest price buy cialis cheap 10 mg wow cialis 20 cialis free trial warnings for cialis cialis rckenschmerzen cialis pills boards online prescriptions cialis generic cialis at walmart cialis without a doctor's prescription
cialis 20mg price at cvs
پنجشنبه 30 خرداد 1398 10:09 ب.ظ

Superb postings, Regards.
cialis flussig acheter du cialis a geneve cialis pills buy cialis online generic cialis pill online cialis en 24 hora cialis canadian drugs buy brand cialis cheap cialis generico tadalafil 20mg
http://anarba.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:16 ق.ظ

Thanks a lot! Lots of knowledge!

generic cialis levitra walgreens price for cialis sialis cialis sale online achat cialis en suisse does cialis cause gout wow cialis 20 cialis dosage amounts buy cialis uk no prescription trusted tabled cialis softabs
http://metyribb.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 11:02 ق.ظ

Many thanks, Lots of stuff.

cialis 5 mg para diabeticos cialis 20mg buy cialis online nz 40 mg cialis what if i take prix de cialis cialis canada on line cialis for sale we choice cialis uk cialis 100 mg 30 tablet cialis 50 mg soft tab
Generic cialis
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:42 ب.ظ

Nicely put, With thanks.
cialis prezzo di mercato no prescription cialis cheap how much does a cialis cost can i take cialis and ecstasy cialis generic availability where do you buy cialis cialis prices in england cost of cialis cvs click here take cialis low cost cialis 20mg
Cialis online
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:04 ق.ظ

Very good facts. Thanks a lot.
cialis 5 effetti collaterali buying cialis overnight cialis tadalafil enter site natural cialis cialis pills boards can i take cialis and ecstasy generic cialis cialis cuantos mg hay 200 cialis coupon cialis tablets
http://throwunon.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:49 ب.ظ

You actually mentioned it very well!
cialis manufacturer coupon cialis daily reviews cialis australian price trusted tabled cialis softabs cialis great britain cialis kaufen bankberweisung cialis en mexico precio online prescriptions cialis weblink price cialis non 5 mg cialis generici
http://itwita.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:13 ق.ظ

Nicely put, Thanks.
cialis kaufen bankberweisung cialis generisches kanada generic cialis in vietnam cialis reviews side effects of cialis cialis 05 online cialis how to buy cialis online usa cialis 200 dollar savings card cialis generico in farmacia
Cialis pills
شنبه 25 خرداد 1398 12:12 ب.ظ

Regards, Good stuff!
buy cialis online nz generic cialis buy cialis online legal female cialis no prescription cialis pills boards cialis tablets cialis 5 mg para diabeticos comprar cialis 10 espa241a cialis generika in deutschland kaufen purchasing cialis on the internet
how do cialis pills work
جمعه 24 خرداد 1398 10:04 ب.ظ

You have made your position very nicely!.
chinese cialis 50 mg cialis tablets for sale cialis 30 day trial coupon i recommend cialis generico il cialis quanto costa cialis arginine interactio order cialis from india prix de cialis cialis italia gratis warnings for cialis
http://saivicu.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:03 ق.ظ

Very good tips. Appreciate it!
miglior cialis generico viagra vs cialis vs levitra female cialis no prescription cialis prezzo al pubblico walgreens price for cialis pastillas cialis y alcoho only now cialis 20 mg sialis cialis flussig cialis taglich
do you need a prescription for cialis
چهارشنبه 22 خرداد 1398 02:02 ب.ظ

Incredible all kinds of excellent advice!
fast cialis online chinese cialis 50 mg tadalafil tablets cialis online deutschland cialis official site buy cialis online nz wow cialis tadalafil 100mg we use it cialis online store ou trouver cialis sur le net comprar cialis navarr
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:55 ق.ظ

Seriously lots of fantastic information!
cialis 100 mg 30 tablet trusted tabled cialis softabs cialis 5 mg schweiz cialis 05 where do you buy cialis cialis y deporte we like it safe cheap cialis cialis sicuro in linea enter site very cheap cialis 200 cialis coupon
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 11:54 ب.ظ

You said it perfectly..
non 5 mg cialis generici what is cialis cialis uk next day cialis for sale in europa cialis cipla best buy best generic drugs cialis prix cialis once a da cialis 5 mg funziona cialis super kamagra american pharmacy cialis
cialisvie.com
جمعه 17 خرداد 1398 06:05 ب.ظ

Thanks a lot. A good amount of posts.

cialis 10 doctissimo look here cialis order on line cialis en mexico precio cialis name brand cheap achat cialis en europe cialis sans ordonnance when will generic cialis be available cialis 5 mg what is cialis get cheap cialis
http://canadianorderpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 01:16 ب.ظ

You actually reported this effectively!
canada pharmaceuticals online canadian pharmaceuticals companies canadian medications by mail canadian discount pharmacies in canada how safe are canadian online pharmacies trust pharmacy canadian canadian pharmacy drugstore online canada canadian pharmacys cialis canadian pharmacy
Cialis online
جمعه 16 آذر 1397 12:07 ق.ظ

Thanks. Useful stuff.
cialis 20mg cialis dosage amounts cialis canada on line cialis tablets for sale cialis daily dose generic cialis price thailand we choice free trial of cialis sublingual cialis online cialis 30 day sample cialis generika in deutschland kaufen
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:38 ق.ظ

You stated this effectively.
price cialis per pill generic cialis review uk only here cialis pills cialis 5 mg funziona we choice free trial of cialis cialis online nederland cialis great britain sialis cialis generico online prix de cialis
where to buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:56 ق.ظ

Kudos, Useful information!
fast cialis online look here cialis order on line side effects of cialis cialis uk next day cialis generico generic cialis in vietnam we like it safe cheap cialis canadian drugs generic cialis cialis for sale in europa cialis ahumada
Cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 11:31 ب.ظ

Many thanks! Very good stuff!
buy online cialis 5mg cialis generic availability cialis 20 mg buy cialis online legal cialis 10mg prix pharmaci how does cialis work buy online cialis 5mg brand cialis nl click here take cialis cialis ahumada
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 12:31 ب.ظ

You actually reported that wonderfully!
side effects of cialis buy cialis uk no prescription only here cialis pills cialis para que sirve cialis en mexico precio cialis 5 mg schweiz cialis tablets for sale cialis sicuro in linea generic cialis callus
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 01:00 ق.ظ

Appreciate it! Plenty of content!

opinioni cialis generico cialis efficacit generic cialis cialis price in bangalore cialis 20mg generic cialis at walmart deutschland cialis online achat cialis en itali achat cialis en suisse prezzo di cialis in bulgaria
buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 11:59 ق.ظ

Superb facts. With thanks!
safe site to buy cialis online buy cialis sample pack cialis 20mg preis cf deutschland cialis online when can i take another cialis cialis generico milano purchase once a day cialis trusted tabled cialis softabs cialis patent expiration cialis super kamagra
buy cials online
دوشنبه 12 آذر 1397 12:39 ق.ظ

With thanks. An abundance of info.

cialis sans ordonnance cialis dose 30mg cialis tablets cialis 5 mg funziona cialis 100mg suppliers cialis generika enter site 20 mg cialis cost we like it cialis price estudios de cialis genricos cialis canadian drugs
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo